ใบความรู้ที่
๑ คำบุพบท
คำบุพบทหรือบรุพบท หมายถึง คำที่ปรากฏหน้านามวลีเพื่อประกอบเข้าบุพบทวลี มักมีความหมายเพื่อบอกตำแหน่ง หน้า ความเกี่ยวข้อง ความมุ่งหมาย และความเป็นเจ้าของ คำบุพบท เช่น ของ ใน บน ข้าง ตรง ใต้ เพราะ เพื่อ กับ แก่ แด่ ด้วย กว่า เป็นต้น การแสดงความหมายของบุพบทจำแนกได้หลายประการ ดังสาระและตัวอย่างคำบุพบทประโยคตัวอย่าง ดังต่อไปนี้
ความหมาย คำบุพบท ประโยค
บอกเวลา เมื่อ เมื่อแม่ไปพะเยาเมื่อวันอาทิตย์ที่ผ่านมา
ตอน ผมตื่นตอนเช้าเพื่อออกกำลังกาย
บอกสาเหตุ เพราะ ไก่ขันเพราะดวงอาทิตย์ขึ้น
เนื่องจาก เธอไม่มาเรียนเนื่องจากเธอไม่สบาย
บอกผู้ร่วมทำกริยา กับ สมศรีไปอ่านหนังสือกับสมชาย
อาจารย์ไปกินข้าวเที่ยงกับนักเรียน
บอกความเป็นเจ้าของ ของ รถของโรงเรียนหายไปเมื่อคืน
หนังสือของครูยืมไป
บอกผู้รับผลประโยชน์ แด่ พรุ่งนี้เราไปถวายภัตหารแด่พระที่วัด
แก่ แม่ค้าคนนี้แถมขนมให้แก่นักเรียนทุกครั้ง
บอกเครื่องมือเครื่องใช้ ด้วย เขาซักผ้าด้วยเครื่องซักผ้า
เขาเจียวไข่ด้วยหม้อหุงข้าวไฟฟ้า
บอกสิ่งที่เปรียบเทียบ กว่า มาลีฉลาดกว่ารัตนา
ดอยที่พะเยาสูงกว่าดอยที่เชียงราย
บอกตำแหน่ง ที่ตั้ง สถานที่ ข้าง เย็นนี้เราไปอ่านหนังสือข้างอ่างหลวงกันนะ
คำบุพบท คือ คำที่ใช้นำหน้าคำนาม สรรพนาม
หรือกริยาบางพวกที่เรียกว่า กริยาสภาวะมาลา เพื่อบอกตำแหน่งของคำนาม สรรพนาม
หรือกริยาเหล่านั้นว่ามีหน้าที่เป็นอะไร แบ่งประเภทย่อย ดังนี้
๑. บุพบทที่ไม่เชื่อมกับคำอื่น
คำบุพบทที่ไม่เชื่อมกับคำอื่นนี้เป็นคำบุพบทที่เนื่องมาจากภาษาบาลี มีหน้าที่นำหน้าคำอื่นเท่านั้น
เช่น
ดูกร ภิกษุทั้งหลาย
ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ
นี่แน่ะท่านพราหณ์ โปรดฟังข้า
๒. บุพบทที่เชื่อมกับคำอื่น
คำบุพบทที่เชื่อมกับคำอื่น คือ คำบุพบทที่นำหน้านาม
สรรพนาม หรือกริยาสภาวะมาลา ทำหน้าประกอบคำอื่น แบ่งประเภทย่อยได้ ดังนี้
๒.๑ บุพบทนำหน้ากรรม ได้แก่คำว่า ซึ่ง แก่
คนต้องอาศัยซึ่งกันและกัน
ผู้ใหญ่บ้านมอบถุงยังชีพแก่ผู้ประสบอุทกภัย
๒.๒ บุพบทนำหน้าคำที่เป็นเจ้าของ ได้แก่คำว่า แห่ง ของ
บุตรแห่งเทพ
ชีวิตของฉัน
๒.๓ บุพบทนำหน้าคำบอกเวลา ได้แก่คำว่า เมื่อ ใน ณ แต่ ตั้งแต่ จน กระทั่ง
เฉพาะ
เพื่อนไปตั้งแต่เช้า
เงินเก็บนี้เอาไว้ใช้สำหรับเดือนหน้า
ลูกกลับมาบ้านเมื่อตอนหัวค่ำ
๒.๔ บุพบทนำหน้าบทบอกลักษณะนาม ได้แก่คำว่า ด้วย กับ ทั้ง โดย ตาม แก่ แด่
ต่อ เพื่อ สำหรับ เฉพาะ
ฉันเห็นกับตา
เขายื่นคำร้องต่อศาล
นักศึกษามอบของขวัญปีใหม่แด่อาจารย์
๒.๕ บุพบทนำหน้าบทของสถานที่ ได้แก่
บุพบทที่นำหน้าคำหรือวลีที่บอกสถานที่ต่าง ๆ ได้แก่คำว่า ที่ ใต้ ใน เหนือ บน ข้าง
ริม ใกล้ ไกล ห่าง ชิด แต่ จาก ถึง สู่ ยัง ที่ จน กระทั่ง
บ้านอยู่ใกล้นา
เขาเดินไปตลาด
บ้านคุณยายอยู่ริมน้ำ
๒.๖ บุพบทนำหน้าบทบอกประมาณ ได้แก่ บุพบทที่นำหน้าคำ
วลีที่ทำหน้าที่บอกกำหนด จำนวน ได้แก่คำต่อไปนี้ สิ้น ทั้ง ทั้งสิ้น หมดทั้ง ตลอด
พอ เกือบ ประมาณ สัก ราว
ทหารทั้งกองร้อยนี้ปฏิบัติงานอย่างเต็มกำลังความสามารถ
คนสักห้าร้อยคนคงจะทำงานนี้สำเร็จ
ขนมกล่องนี้น่าจะประมาณ ๑๐ ชิ้น
แบบฝึกทักษะที่ ๑ ความหมายและหน้าที่ของคำบุพบท
ตอนที่ ๑ คำชี้แจง จงตอบคำต่อไปนี้ให้ถูกต้อง
๑.คำบุพบทหมายถึง
ตอบ
๒.หน้าที่ของคำบุพบท
ตอบ
ตอนที่ ๒ คำชี้แจง จงขีดเส้นใต้คำบุพบทในข้อดังต่อไปนี้
๑. เสื้อสีขาวอยู่ในตู้เสื้อผ้า
๒. เขาขายส้มตำอยู่ใกล้สถานีตำรวจ
๓. ฉันทำทุกอย่างเพื่อแม่
๔. นักเรียนอยู่ในโรงเรียน
๕. ครูลบกระดานเพื่อลอกโจทย์ข้อใหม่
๖. คุณพ่อไปทำงานแต่เช้า
๗. ฉันจะไปกับเธอ
๘. เขาทำงานอยู่วิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย
๙. คุณแม่ซื้อผักมาจากตลาด
๑๐. ชาวนาเดินมาตั้งแต่ที่นาถึงบ้าน
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น